Legal Alert | Wodorowa rzeczywistość
11 lutego 2025
20 stycznia 2025 r. weszły w życie przepisy implementujące wodór do krajowego systemu prawnego.
Przyjęte rozwiązania stanowią jeden z priorytetów realizacji Europejskiego Zielonego Ładu, którego głównym celem jest osiągnięcie neutralności klimatycznej Europy do 2050 r. Jest to także rezultat opublikowanej przez Komisję Europejską jeszcze w 2020 r. Strategii Wodorowej UE, która obliguje państwa członkowskie do wprowadzenia regulacji uwzględniających obecność zielonego wodoru w miksie energetycznym. Rada Ministrów przyjęła Polską Strategię Wodorową do roku 2030 z perspektywą do roku 2040.
Przyjęte rozwiązania stanowią jeden z priorytetów realizacji Europejskiego Zielonego Ładu, którego głównym celem jest osiągnięcie neutralności klimatycznej Europy do 2050 r. Jest to także rezultat opublikowanej przez Komisję Europejską jeszcze w 2020 r. Strategii Wodorowej UE, która obliguje państwa członkowskie do wprowadzenia regulacji uwzględniających obecność zielonego wodoru w miksie energetycznym. Rada Ministrów przyjęła Polską Strategię Wodorową do roku 2030 z perspektywą do roku 2040.
Gospodarka wodorowa UE w trzech fazach
Założenia Strategii Wodorowej określone przez KE zmierzać mają do osiągnięcia poszczególnych wskazanych poniżej faz według określonego harmonogramu. Obserwując jednak krajowe realia rozwoju i funkcjonowania infrastruktury wodorowej stwierdzić można, że ramy czasowe powyższych etapów zostaną przesunięte w czasie.
Faza I 2020–2024:
- instalacja zasilanych energią z OZE elektrolizerów o mocy co najmniej 6 GW;
- głównie lokalna produkcja wodoru;
- mieszanie wodoru z gazem ziemnym.
Faza II 2025–2030:
- implementacja wodoru do zintegrowanego systemu energetycznego;
- osiągnięcie 40 GW mocy elektrolizerów zasilanych z OZE;
- zdefiniowanie zapotrzebowania na unijną infrastrukturę logistyczną;
- stworzenie sieci stacji tankowania wodoru;
- częściowe przekształcenie sieci gazowych na potrzeby przesyłania wodoru.
Faza III 2031–2050:
- osiągnięcie dojrzałości technologii wodoru odnawialnego.
Polska Strategia Wodorowa
Polska Strategia Wodorowa do 2030 r. z perspektywą do roku 2040 zakłada osiągnięcie przez Polskę 6 celów ze szczególnym uwzględnieniem wykorzystania niskoemisyjnego i odnawialnego wodoru. Są to:
- wdrożenie technologii wodorowych w energetyce;
- wykorzystanie wodoru jako paliwa alternatywnego w transporcie;
- wsparcie dekarbonizacji przemysłu;
- produkcja wodoru w nowych instalacjach;
- sprawna i bezpieczna dystrybucja wodoru;
- stworzenie stabilnego otoczenia regulacyjnego.
Strategia określa założenia do stworzenia przestrzeni dla rozwoju wodoru w takich gałęziach gospodarki jak: energetyka, ciepłownictwo, transport i przemysł. Ponadto, przewidywane są rozwiązania promujące produkcję wodoru w nowych instalacjach, a także mechanizmy zapewniające sprawny i bezpieczny przesył, dystrybucję i magazynowanie wodoru. W konsekwencji powyższych założeń niezbędne jest stworzenie odpowiednich regulacji – w praktyce oznacza to konieczność wprowadzenia nowych przepisów.
Nowe definicje w Prawie energetycznym
Regulacje wprowadziły modyfikacje dotychczasowych przepisów oraz szereg nowych definicji, wśród których występują m.in.:
- zmiana w obowiązującej definicji paliw uzupełnionej o wodór jako czwarty oddzielny rodzaj paliwa (obok paliw stałych, ciekłych i gazowych);
- wodór odnawialny – wodór wytworzony z odnawialnych źródeł energii w instalacjach OZE;
- wodór niskoemisyjny – wodór pochodzący ze źródeł nieodnawialnych, wytworzony w sposób niewyrządzający poważnych szkód dla środowiska oraz spełniający wymóg redukcji emisji na poziomie 73,4 %;
- wodór odnawialny pochodzenia niebiologicznego – wodór pochodzący z OZE, wyprodukowany zgodnie z metodykami określonymi dla odnawialnych ciekłych i gazowych paliw transportowych pochodzenia niebiologicznego;
- zmiany uwzględniające wodór w definicjach: przesyłania, dystrybucji, magazynowania, wytwarzania i sprzedaży wodoru, zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną, paliwa gazowe, przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo, zarządzania ograniczeniami systemowymi;
- wprowadzenie definicji operatorów: operatora systemu przesyłowego wodorowego, operatora systemu dystrybucyjnego wodorowego, operatora systemu magazynowania wodoru, operatora systemu połączonego, operatora systemu połączonego wodorowego, operatora systemu połączonego gazowo- wodorowego;
Przepisy wprowadzają również zakres obowiązków wskazanych powyżej operatorów.
- wprowadzenie definicji sieci: sieci przesyłowej wodorowej, sieci dystrybucyjnej wodorowej, sieci wodorowej ograniczonej geograficznie, systemu wodorowego, użytkownika systemu wodorowego, przesyłania wodoru, dystrybucji wodoru, magazynowania wodoru, lokalnego magazynowania wodoru, instalacji magazynowej wodoru i małej instalacji magazynowej wodoru.
Rozszerzenie kompetencji i obowiązków Prezesa URE
Skutkiem wprowadzanych regulacji jest rozszerzenie kompetencji i obowiązków Prezesa URE o monitorowanie funkcjonowania systemu wodorowego w zakresie:
- warunków przyłączania podmiotów do sieci wodorowej oraz napraw sieci;
- wypełniania obowiązku publikowania przez operatorów systemów wodorowych informacji dotyczących połączeń międzysystemowych, korzystania z sieci wodorowej i rozdziału zdolności przesyłowych;
- warunków świadczenia usług magazynowania wodoru przez przedsiębiorstwa energetyczne;
- bezpieczeństwa dostarczania wodoru;
- wypełniania wykonywania zadań przez operatorów;
- wypełniania obowiązków przez przedsiębiorstwo energetyczne.
Kluczowe kontakty