Newsletter | Prawo pracy | Luty 2026

Projektowane zmiany wysokości diet za podróże służbowe

23 stycznia 2026 r. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opublikowało projekt zmiany Rozporządzenia w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej. Nowe przepisy zakładają podwyższenie diety (dobowej) za czas trwania podróży służbowej na terenie kraju z kwoty 45 zł (obecnie) do 60 zł. Wyższa dieta będzie mieć wpływ na inne świadczenia m.in. na ryczałt na pokrycie kosztów dojazdu środkami komunikacji miejscowej oraz ryczałt za nocleg. Ponadto projektowane przepisy przewidują podwyższenie diet oraz limitów noclegowych w podróżach zagranicznych do państw takich jak Czechy, Niemcy, Francja, Hiszpania, Wielka Brytania oraz Stany Zjednoczone.

Przewidziano także regulacje przejściowe dla podróży służbowych rozpoczętych przed tą datą, a niezakończonych w dniu wejścia w życie zmian. W takich przypadkach należności będą ustalane proporcjonalnie: za czas podróży przypadający przed dniem wejścia w życie rozporządzenia według stawek dotychczasowych, natomiast za czas podróży przypadający od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia według nowych zasad.

Mimo że rozporządzenie dotyczy pracowników sfery budżetowej, to znajduje również bezpośrednie zastosowanie u pracodawców prywatnych, którzy nie uregulują zasad wypłacania diet w prawie zakładowym (w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie wynagradzania). Zgodnie z art. 775 Kodeksu pracy pracodawcy prywatni nie mogą ustalać diet za podróże służbowe w wysokości niższej niż określone w rozporządzeniu.

Rozporządzenie przewiduje, że nowe stawki zaczną obowiązywać po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia rozporządzenia w Dzienniku Ustaw. Aktualnie rozporządzenie znajduje się na etapie prac w Radzie Ministrów i nie jest znany dokładny harmonogram prac nad rozporządzeniem.

 

Rząd przyjął projekt ustawy reformującej PIP

17 lutego 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw. Jest to kolejna odsłona planowanej reformy tej instytucji. Zgodnie z nowym projektem, w przypadku gdy inspektor stwierdzi, że zlecenie/usługa są wykonywane w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy, inspektor najpierw wyda polecenie usunięcia naruszenia. Jeśli polecenie nie zostanie prawidłowo wykonane, sprawa trafi do okręgowego inspektora pracy. Inspektor będzie mógł wydać decyzję stwierdzającą istnienie stosunku pracy lub alternatywnie, skierować powództwo o ustalenie istnienia lub ustalenie treści stosunku pracy do właściwego sądu pracy. 

Od decyzji administracyjnej PIP strony będą mogły się odwołać do sądu pracy. Proponowane przepisy mają zobowiązywać sądy do udzielania zabezpieczenia w sytuacjach, gdy zasadność roszczenia jest oczywista, przy czym sąd będzie miał 3 dni na rozpatrzenie takiego zabezpieczenia.

Ponadto planowane jest wprowadzenie procedury wydawania przez Głównego Inspektora Pracy wiążących interpretacji indywidualnych co do tego, czy dany stosunek prawny jest wykonywany w ramach umowy o pracę. Jeżeli stan faktyczny stwierdzony w toku kontroli będzie odbiegał od opisanego we wniosku o interpretację, właściwy w sprawie organ PIP będzie uprawniony do oceny rzeczywistego charakteru tego stosunku prawnego.

Większość przepisów ma wejść w życie po 3 miesiącach od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Projekt zostanie teraz skierowany do Sejmu.

 

Nowelizacja przepisów o mobbingu przyjęta przez rząd

17 lutego 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji Kodeksu pracy oraz Kodeksu postępowania cywilnego. 

Projekt upraszcza definicję mobbingu, kładąc nacisk na uporczywe nękanie pracownika jako cechę warunkującą istnienie mobbingu. Nowa definicja wyklucza zachowania incydentalne i uznaje mobbing za zjawisko o charakterze nawracającym, powtarzającym się lub stałym. Doprecyzowano, że mobbing może pochodzić od przełożonego, współpracownika, podwładnego, pojedynczej osoby lub grupy osób. Działaniom mobbingowym przypisano charakter fizyczny, werbalny lub pozawerbalny, podkreślając, że mobbingiem jest także nakazywanie lub zachęcanie do takich zachowań. Definicja została uniezależniona od intencjonalności sprawcy lub wystąpienia skutku, przy czym podkreślono, że za mobbing nie uznaje się uzasadnionych zachowań wyrażonych we właściwej formie, takich jak rozliczanie z powierzonej pracy czy jej krytyka.

Nowością jest wprowadzenie minimalnego progu zadośćuczynienia za mobbing, co oznacza, że pracownik będzie mógł dochodzić przed sądem zadośćuczynienia w wysokości nie niższej niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę. Dodatkowo pracodawcy zatrudniający co najmniej 9 pracowników będą musieli formalnie wdrożyć i zakomunikować wewnętrzne zasady przeciwdziałania mobbingowi, dyskryminacji i innym naruszeniom zasady równego traktowania.

Nowe przepisy mają wejść w życie po 21 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Projekt ustawy zostanie teraz skierowany do Sejmu. 

 

Nowe przepisy dot. obywateli Ukrainy podpisane przez Prezydenta

19 lutego 2026 r. Prezydent RP podpisał ustawę z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Ustawa zakłada stopniowe wygaszanie części rozwiązań tzw. specustawy ukraińskiej i objęcie obywateli Ukrainy ogólnymi zasadami odnoszącymi się do osób korzystających z ochrony czasowej w Unii Europejskiej, niezależnie od obywatelstwa. Ponadto, ustawa zakłada utrzymanie ważności wiz i dokumentów pobytowych obywateli Ukrainy do 4 marca 2027 r.

Ustawa odnosi się także do podejmowania pracy na terytorium RP przez obywateli Ukrainy. Przepisy regulujące możliwość powierzenia pracy obywatelom Ukrainy objętym ochroną czasową zostały doprecyzowane oraz przeniesione do ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium RP. W projekcie ustawy przewiduje się, podobnie jak w ustawie o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, że podmiot powierzający pracę będzie miał obowiązek powiadomienia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi korzystającemu z ochrony czasowej w Rzeczypospolitej Polskiej. Ponowne powiadomienie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi będzie wymagane w razie: zmiany rodzaju umowy między podmiotem powierzającym pracę cudzoziemcowi a obywatelem Ukrainy, zmiany stanowiska lub rodzaju wykonywanej pracy, zmniejszenia wymiaru czasu pracy lub liczby godzin pracy w tygodniu lub miesiącu określonej w powiadomieniu, lub obniżenia miesięcznej lub godzinowej stawki wynagrodzenia określonej w powiadomieniu. 

W przeciwieństwie do rozwiązań przewidzianych ustawą o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium RP, brak powiadomienia w odniesieniu do obywateli Ukrainy nie będzie powodował, że powierzenie pracy będzie nielegalne. Niedopełnienie obowiązku powiadomienia będzie zagrożone karą grzywny w wysokości od 1000 do 3000 zł.

Większość przepisów ustawy wejdzie w życie 5 marca 2026 r. 

 

Nowa lista zawodów deficytowych 

30 stycznia 2026 r. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przedstawiło projekt rozporządzenia w sprawie wykazu określającego grupy zawodów, w których występują niedobory kadrowe. Proponowane przepisy obejmują wykaz 329 zawodów deficytowych, w których braki kadrowe są szczególnie odczuwalne na polskim rynku pracy. 

Lista obejmuje szeroki przekrój rynku pracy: od specjalistów medycznych jak lekarze w różnych specjalizacjach, pielęgniarki i położne; przez inżynierów przemysłu, budownictwa i elektryki; po ekspertów IT – programistów, projektantów baz danych i administratorów systemów. W wykazie pojawili się również rzemieślnicy oraz technicy: dekarze, hydraulicy, monterzy rurociągów i operatorzy urządzeń energetycznych. Zestawienie obejmuje również zawody transportowe – kierowców autobusów i motorniczych tramwajów.

Pełny wykaz jest dostępny tutaj >>

Projekt został przekazany do uzgodnień międzyresortowych, konsultacji publicznych i opiniowania. 

 

PIT-11 za 2025 r. – kluczowe terminy dla pracodawców

Termin na złożenie formularzy PIT-11 do urzędów skarbowych upłynął z końcem stycznia 2026 r. Do 28 lutego 2026 r. pracodawcy zobowiązani są przekazać informacje podatkowe pracownikom – w wersji elektronicznej lub papierowej, a do urzędu w formie elektronicznej.

Niespełnienie obowiązku nie uniemożliwia pracownikowi złożenia zeznania, lecz naraża pracodawcę na odpowiedzialność odszkodowawczą oraz sankcje karnoskarbowe.