Newsletter | Prawo pracy | Kwiecień 2025

CZY MOŻNA BĘDZIE PRACOWAĆ NA L4?

Nowe przepisy odnoszące się do zwolnień chorobowych zawarte zostały w projekcie nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw przygotowanym przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. 

Kluczowa zmiana obejmuje regulację, zgodnie z którą w przypadku zatrudnienia u dwóch pracodawców i orzeczenia niezdolności do pracy lekarz będzie mógł sprecyzować, jaki rodzaj aktywności zawodowej jest wykluczony. Oznacza to, że pracownik będzie mógł kontynuować wykonywanie niektórych obowiązków służbowych u jednego pracodawcy, jednocześnie pozostając na zwolnieniu lekarskim u drugiego. W takiej sytuacji będzie mógł pobierać pełne wynagrodzenie od pierwszego pracodawcy oraz zasiłek chorobowy od drugiego.

Ponadto, pracownicy przebywający na zwolnieniu będą mogli wykonywać incydentalne czynności zawodowe, jeśli ich podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagać będą istotne okoliczności, np. będą to czynności, których zaniechanie mogłoby prowadzić m.in. do znacznych strat finansowych dla pracodawcy. 

Projekt precyzuje też zasady wyjazdów za granicę podczas zwolnienia lekarskiego. Utrzymany zostanie obowiązek poinformowania ZUS o miejscu pobytu. Poza tym wycieczka do państwa trzeciego będzie dozwolona, jeśli mieści się w zaleceniach lekarza lub zostanie wymuszona istotnymi okolicznościami, np. względami rodzinnymi. Dodatkowo lekarz będzie musiał stwierdzić, że nie sprzeciwia się to celom zwolnienia lekarskiego.

 

JAWNOŚĆ WYNAGRODZEŃ – NAJNOWSZE PROPOZYCJE ZMIAN W KODEKSIE PRACY

Poselski projektu ustawy o zmianie Kodeksu pracy w zakresie jawności wynagrodzeń trafił do dalszych prac. Sejmowa Komisja Nadzwyczajna zaproponowała w nim kolejne zmiany. 
Najnowszy projekt przewiduje obowiązek pracodawcy informowania kandydatów o wynagrodzeniu, obejmującym jego wszystkie składniki (bez względu na ich nazwę i charakter), a także innych świadczeniach związanych z pracą, w formie pieniężnej lub w innej formie, jak również jego początkowej wysokości lub jego przedziale, opartym na obiektywnych, neutralnych kryteriach, w szczególności pod względem płci. 

W przypadku, gdy pracodawca jest objęty układem zbiorowym lub regulaminem wynagradzania, będzie zobowiązany do wskazania odpowiednich postanowień w tym zakresie. Informacje będą przekazywane w formie papierowej lub elektronicznej z odpowiednim wyprzedzeniem: w ogłoszeniu o pracę, przed rozmową kwalifikacyjną lub w innym momencie przed nawiązaniem stosunku pracy.

Ponadto, pracodawca będzie zobowiązany do zapewnienia, aby ogłoszenia o pracę oraz nazwy stanowisk pracy były neutralne pod względem płci, a proces rekrutacyjny odbywał się w sposób niedyskryminujący. Zgodnie z nową propozycją, w art. 22(1) par. 1 pkt 6 Kodeksu pracy pojawi się również zmiana, która wyłączy możliwość żądania przez pracodawcę informacji o wynagrodzeniu kandydata, zarówno w obecnym, jak i w poprzednich miejscach pracy.

Poselska propozycja w pierwotnym kształcie zakładała aż 10 zmian w Kodeksie pracy, jednak po pracach podkomisji zakres reform został znacznie ograniczony. Ostatecznie rekomendowany projekt obejmuje jedynie dwa artykuły. Termin wejścia w życie nowych przepisów pozostaje bez zmian – nowe regulacje zaczną obowiązywać po 6 miesiącach od ich ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

 

CORAZ WIĘCEJ ZGŁOSZEŃ ZEWNĘTRZNYCH DO RPO

Od 25 grudnia 2024 roku sygnaliści mogą dokonywać zgłoszeń zewnętrznych, czyli zawiadamiać o naruszeniach prawa bezpośrednio instytucje publiczne, których działalności one dotyczą. Biuro RPO poinformowało, że od momentu wejścia w życie przepisów, do biura RPO wpłynęło łącznie 221 pism dotyczących nieprawidłowości. 

Większość zgłoszeń nie została jednak zakwalifikowana jako zgłoszenie zewnętrzne z uwagi na fakt, iż odnosiły się do naruszeń prawa niemieszczących się w zakresie ustawy o ochronie sygnalistów, np. były to zgłoszenia dot. naruszeń prawa pracy. Warunkiem zakwalifikowania zgłoszenie jako zgłoszenia zewnętrznego w rozumieniu ustawy o ochronie sygnalistów jest, aby dotyczyło jednej z kategorii wymienionych w art. 3 ust. 1 tej ustawy. Warto zaznaczyć, że opisany w tym przepisie katalog ma charakter zamknięty. 

 

SKŁADKA ZDROWOTNA – PLANOWANE ZMIANY OD 2026 ROKU

Ministerstwo Finansów zapowiada zmiany w systemie naliczania składki zdrowotnej dla przedsiębiorców. Nowe przepisy miałyby wejść w życie 1 stycznia 2026 roku. Zgodnie z uchwaloną przez Sejm ustawą, wymiar składki zdrowotnej będzie składał się z dwóch części: podstawowa, ryczałtowa część będzie stanowić 9% od 75% minimalnego wynagrodzenia, natomiast druga część – naliczana procentowo – dotyczyć będzie dochodów przekraczających określony próg. Dla przedsiębiorców rozliczających się według skali podatkowej lub podatku liniowego, nadwyżka ponad 1,5-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia będzie objęta stawką 4,9%. 

Z kolei osoby na ryczałcie zapłacą 3,5% od przychodów, które przekroczą trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Dodatkowo, korzystający z karty podatkowej zapłacą niższą składkę – 9% naliczane od 75% minimalnego wynagrodzenia (zamiast obecnej podstawy, jaką jest pełne wynagrodzenie minimalne). 
Teraz projekt trafi do rozpatrzenia przez Senat.

 

PRZERWA W URLOPIE MACIERZYŃSKIM A PRAWO DO URLOPU UZUPEŁNIAJĄCEGO

Nowelizacja Kodeksu pracy, obowiązująca od 19 marca 2025 roku wprowadza możliwość skorzystania z nowego rodzaju urlopu. Uprawnienie to przysługuje matce lub ojcu dziecka i dotyczy uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, który musi zostać wykorzystany jednorazowo oraz bezpośrednio po urlopie macierzyńskim. 

W przypadku hospitalizacji dziecka i przerwania urlopu macierzyńskiego na podstawie art. 181 k.p., rodzic nie traci prawa do uzupełniającego urlopu macierzyńskiego. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w swoim najnowszym stanowisku z 11 marca 2025 roku potwierdziło, że oba uprawnienia te są odrębne, a pracownik może skorzystać z jednego z nich lub z obu. 

Nie ma zatem obowiązku przebywania na urlopie macierzyńskim podczas hospitalizacji dziecka, aby móc wnioskować o uzupełniający urlop macierzyński. Warunkiem jest jednak jego nieprzerwane wykorzystanie bezpośrednio po zakończeniu urlopu macierzyńskiego.

 

SPADKI DOCHODÓW DO FGŚP

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej poinformowało, że dochody Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za ubiegły rok wyniosły 1,064 mld zł, w porównaniu do 1,075 mld zł za rok 2023. 

Spadek dochodów Funduszu jest skutkiem zmniejszenia się liczby etatów na rynku pracy – fundusz jest bowiem finansowany ze składek pracodawców. Podstawę wymiaru składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe danego pracownika. Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych służy ochronie roszczeń pracowniczych w razie niemożności ich zaspokojenia z powodu niewypłacalności pracodawcy.